Chuyên đề ngữ văn tháng 11
Người thực hiện: Hồ Thị Thanh Bình
Ngày thực hiện: 10/11/2008

Tên đề tài:
Tiết lên lớp trả bài tập làm văn đạt hiệu quả.

I. Đặt vấn đề.
1. Cơ sở lý luận:
Chúng ta biết rằng trong nhà trường thì môn Ngữ văn có một tác dụng giáo dục toàn diện hơn cả. Nhà văn Nga Mac-xin Gor ki đã từng nói: “ Học văn là học để làm người”. Đúng như thế học văn nhằm giáo dục quan điểm, tư tưởng, tình cảm cho học sinh. Tập làm văn là một phần của môn Ngữ văn. Để giờ Tập làm văn đạt hiệu quả cao thì đòi hỏi giờ văn và Tiếng Việt phải có chất lượng. Tiết trả bài Tập làm văn theo tôi là một tiết hết sức quan trọng, bởi tiết trả bài là bước thực hành của học sinh qua quá trình nhận thức tiết khái niệm, tìm hiểu để xây dựng dàn ý, đến rèn luyện kỉ năng nói trên lớp. Tiết viết bài là lúc học sinh dồn hết trí lực và khả năng của mình, nhưng sự lao độgn nghiêm túc ấy nhiều khi chưa được đền đáp một cách đúng nghĩa. Vì vậy tôi nhận thấy rằng tiết trả bài Tập làm văn là hết sức quan trọng, nhằm định hướng cho học sinh nhận thức một cách chủ động về kết quả học tập của mình. Từ đó có biện pháp khắc phục những tồn tại. Về phía giáo viên: Thấy được hiệu quả giảng dạy trên lớp qua bài làm của học sinh. Vậy để tiết trả bài Tập làm văn đạt kết quả cần làm như thế nào?
2 Cơ sở thực tiễn:
Mỗi bài viết của học sinh là cả quá trình học tập và sáng tạo, nhận thức của các em. Chúng hy vọng, chờ đợi và cả sự gửi gắm một cách thiêng liêng trong bài viết của mình. Do đó giờ trả bài của các em bao giờ cũng mang tâm trạng lo âu, hồi hộp và chờ đợi. Song giáo viên ta bên cạnh một số người đã làm việc một cách nghiêm túc thì vẫn còn một số giáo viên chưa thật coi trọng tiết trả bài này. Bài trả chỉ có điểm trống không, hoặc lời phê chung chung thiếu tác động tích cực đến tâm lý học sinh. Không định hướng được cho học sinh nhìn nhận kết quả học tập một cách nghiêm túc, hoặc khi chấm bài gặp lỗi sai thì gạch tuỳ tiện, thiếu tôn trọng học sinh. Có đoạn văn hay không được giáo viên công nhận, khuyến khích; nhiều khi có những bài mắc lỗi câu, đoạn, bố cục… giáo viên làm ngơ. Hiện tượng đo gang, đếm chữ vẫn còn đâu đó trong một số giáo viên dạy Ngữ văn. Hay có những tiết trả bài thì giáo viên tranh thủ dạy các tiết còn chậm, thậm chí không có tiết chữa và trả bài.
Tôi đã tiến hành điều tra tâm lý trước và sau giờ kiểm tra học sinh lớp 8A, 8B mà tôi đang giảng dạy tại trường THCS Thạch Trung kết quả như sau:
- Trước giờ trả bài: 100% học sinh háo hức chờ đợi, lo lắng, hy vọng.
- Sau giờ trả bài:
+ 20% học sinh đọc lại lời phê và bài viết của mình (đối tượng học sinh khá, giỏi).

- 30% đọc lời phê của